Jерлештерисле оморкойдыс

Atkunov

Ӧткӧн неделениҥ учында Jопон jериниҥ Нарита калазында самбо кӱрешле телекейлик чемпионат ӧткӧн. Бу jаан маргаанда бистиҥ jерлештерис Амыр Бакрасов ло Ай-Мерген Аткунов туружып, бойлорыныҥ бескелеринде мӧҥӱн кайралдар ойноп алган. Jаҥжыкканы аайынча спортчыларды ла олордыҥ тазыктыраачылары Мӧҥӱне Яйтаковты ла Сергей Аткуновты Алтай Республиканыҥ гран-кыйузында уткыдылар. Ай-Мерген маргаандардаҥ ӱстиги-Пышмадӧӧн jӱре берген эмтир. Ол ондо ичбойындагы черӱде черӱчил молjузын бӱдӱрип турган кӱрешчи. Jеҥӱчилдерге jылу сӧстӧрин АР-диҥ jашӧскӱримниҥ политиказы, спорт ло физический культура аайынча комитединиҥ председатели В. Б. Челчушев, Горно-Алтайск каланыҥ мэриниҥ ордынчызы Э. Н. Малчинов, Эл Курултайдыҥ депутады А. Р. Тулебаев, АР-да дзюдо…

Подробнее

Кызычактарына курчаткан

cholmony0023

«Алты балалу болор амадуум jӱрӱмде бӱдерге jат»—деп, эмди jиит эне, 33 jашту Снежана БОЛТОКОВА айдат. Jитас сӧӧктӱ бу келин Кош-Агаш аймактыҥ Кызыл-Таш jуртында чыккан. Ол тӧрт кызычактыҥ кару энези. Балдардыҥ аттары да солун. Урмила (ада-энези тапкан ат, кийнинде кӧрӧр болзо, индийский тазылдарлу) 3-чи класстыҥ ӱренчиги. Виолетта (телевизордоҥ уккан ат) 5 jашту. Снежананыҥ энези баркаларымды алтай атла адаарым деп айдып, кийнинде чыккан Байлананы ла Бай-Санааны бойы адаган. Байлана ӱч jашту болзо, Бай-Санаа jӱк ле бир jашту. Эзенде jаскыда Болтоковтордыҥ билезине база бир баш кожулар. Снежана бежинчи кыс сакыйт. Jиит эне тӧрӧл…

Подробнее

Амадузына jеткен!

cholmony0022

Кару кычыраачыларыс, бу номердеҥ ала бис слерди «Jылдыстыктыҥ» мынаҥ озо номерлеринде чыккан геройлорысла база катап таныштырарыс. Бӱгӱн бис 2005 jылдыҥ кичӱ изӱ айыныҥ 4-чи кӱнинде чыккан «Jылдыстыктыҥ» номерин тудунып, Горно-Алтайсктагы поликлиника jаар ууландыс. Не дезе, ол номердиҥ баштапкы бӱгинде республикан гимназияныҥ 11-чи клазыныҥ ӱренчиги, ара сӧӧктӱ Мендешева Аста керегинде jетирӱ болгон. Ол ӧйдӧ Аста школдыҥ ӱренчиктериниҥ бойы башкарынар «Эрjине» республиказында су-кадык аайынча министрдиҥ ижин бӱдӱрген, оогоштоҥ бери врачтыҥ профессиязын аларга амадаган. Оныҥ тайнагы Анна Итоковна Ачимова Балыкчыда jажына медсестра болуп иштеген, канча баланыҥ кин энези болгон. Гимназияны jедимдӱ божодып, Аста…

Подробнее

Амыр-энчӱниҥ элчизи—кожоҥчы, кайчы

bairyshev

Ӱлӱрген айдыҥ 27-чи кӱнинеҥ ала кӱчӱрген айдыҥ 1-кы кӱнине jетире Россия Федерацияныҥ нерелӱ артизи Болот Байрышев ле «А—Я» («Алтай—Япония») деген jарлу ӧмӧлик ады-чуузы телекейде jарлу Джон Зорн деп кӱӱчиниҥ Нью-Йоркто студия-клубында эки ойын-концертин кӧргӱсти. Болот Байрышев, «А—Я» ӧмӧлик, Тандалай Модорова jаҥы кӱӱлик альбомын бичигендер. Оныҥ продюсери Джон Зорн. Jаҥы jылга jетпей кӱӱлик альбом ак-jарыкка чыгар. *** Кӱчӱрген айдыҥ 5-12 кӱндеринде Болот Байрышев кӧчӱп jӱрер «Манящие миры этнической России» деген ээчий 11-чи фестивальда турушты. Ол Улу Jеҥӱниҥ 70 jылдыгына учурлалган ӱлекер. Белоруссияныҥ ла Россияныҥ герой-калаларыла «Пространство памяти» деп jаан ойын-концерт ӧткӧн….

Подробнее

«Jылдыстык» наjыларын jууйт

cholmony0021

Ӧткӧн неделеде Кош-Агаш аймактыҥ jурттарында «Jылдыстык» наjыларын jууйт» деп адалган туштажулар ӧтти. «Jылдыстык» газеттиҥ ишчилери Кӧкӧрӱ, Телеҥит-Сортогой, Белтир, Ортолык, Чаган-Узун ла Курай jурттардыҥ школдорында jаан класстардыҥ балдарыла тушташкандар. Баштапкы ла туштажу Кӧкӧрӱ jуртта ӧтти. Бис, корреспонденттер, «Алтайдыҥ Чолмоны», «Jылдыстык» газеттер керегинде куучындап, бу газеттер олорго, школды божодып jаткан балдарга, незиле тузалу болгонын jартап куучындадыс. Кӧкӧрӱ jурттагы jаан класстыҥ балдары ла ӱредӱчилери айылчыларыныҥ куучынын угуп, туштажуныҥ учында бойыныҥ санаа-шӱӱлтелериле ӱлештилер. Алтай тилдиҥ ӱредӱчизи Н. С. Баданованыҥ аjарганыла, «Кӱндӱлӱ редакция! Мен…» деп рубрика jоголып калган, оны орныктырар керек деп кӱӱнзеп, ол jиит…

Подробнее

«Эдетен иштер, jаҥы амаду-санаалар кӧп…»

cholmony0020

Кылду ойноткыларла ойноорыныҥ эл отоктор ортодо ӧткӧн тоомjылу кӧрӱзинде бистиҥ jерлежис Равиль Лиров «Очы-Бала» деген кай чӧрчӧклӧ туружып, Гран-при сый алган. Пазырыктыҥ корумынаҥ чыккан jебрен кӱӱлик ойноткыны орныктырар ченелтелер ӧдӧт. «Абайымныҥ кижи алганы» деген мюзикл 30 jылдыҥ бажында Алтай Республиканыҥ эл театрында катап кӧргӱзилерге jат. Бу ла оноҥ до ӧскӧ солундар керегинде Алтай Республиканыҥ Государстволык оркестриниҥ башкараачызы, РФ-тиҥ культуразыныҥ нерелӱ ишчизи Владимир Кончев Барнаулда ла Москвада калыктар ортодо ӧткӧн кӱӱлик кӧрӱлердеҥ jанып келеле куучындаган. Ӱлӱрген айдыҥ 27-29 кӱндеринде Барнаулда «Мӧҥӱн кылдар» деп адалган кӱӱлик кӧрӱ ӧткӧн. Оныҥ тӧзӧӧчилери Россияныҥ культура…

Подробнее

Jаш баланыҥ киниле колбулу чӱм-jаҥ

cholmony014

Алтай албаты озогыдаҥ бери билезинде кӧп балдар азырап чыдадып jат. Канча ла кире кӧп балдар болзо, ол биле ырысту болгон. Jаан улус балдары ажыра албаты-jонныҥ ӱзӱлбезин, олордыҥ ӱйези оноҥ ары корболоп ӧзӧтӧнин кӧрӧтӧн. Балдар jаандарга келер jӱрӱмди керелеген. Чын ла, канча чак ӧткӧн, канча суу аккан, jе алтай албаты тирӱ, бала-баркалары jаандарыныҥ угы-jолын улалтып, jӱрӱмди ичкерледип ле jат. Оныҥ да учун алтай улус балдарын jаштаҥ ала сӱӱп, олорды чеберлеп, балала колбулу чӱм-jаҥдарды бӱдӱрип, бир де буспай тузаланган. Jаан ӱйениҥ jаҥдаган бу jаҥы ундылбай, бистиҥ де ӧйгӧ jетире jоголбой jедип келген….

Подробнее

«Алтайдыҥ Чолмоны» газеттиҥ бӱктерин ачып

cholmony013

Бис бӱгӱн Р.А. Иркитова «Алтайдыҥ Чолмоны» газеттиҥ 1949 jылда кепке базылган номерлеринеҥ чыгара бичип алган бир канча jетирӱлерле таныштырып турус. Ол бичимелдердиҥ авторлоры В. Тойлов, Я. Кергилов, М. Монголов, Н. Яжанкин, Васильев деп улус болуптыр. Бичимелдердиҥ эп-аайын кубултпай, Р. А. Иркитованыҥ бергени аайынча jарлап jадыс. 1949 jылда Шабалин аймакта Каспа jуртта эки колхоз болгон. «Таҥ Чолмон» колхозтыҥ председатели нӧк. Бекин, «Jаҥы jурттыҥ» дезе нӧк. J. С. Кергилов. Олордыҥ колхозчылары бу jыл бийик тӱжӱмдӱ аш jуунадып аларга кичеенип, jаскы кыра ижине керектӱ jуртхозинвентарьларды белетеп турулар. Темдектезе, темир сулаар ус нӧк. Мундусов…

Подробнее

Телекӧрӱлте качан оҥдолор?

tv

Бу jуукта бистиҥ газетке Оҥдой аймакта Кулады jурттаҥ мындый самара келди: «Бистиҥ jуртта цифровой телекӧрӱлтени кӧрӧрине кӧчкӧнинеҥ бери эки jылдаҥ кӧп ӧй ӧткӧн. Вышка-антеннаны тургузып салган. 2013 jылда 10 каналды ончозын кӧрдис. Телевизорго приставка садып алып тургузала, кышкы Олимпиаданы, футболло телекейлик чемпионатты кӧрдис. Jе быjыл jаан изӱ айдыҥ учынаҥ бери телеканалдар ӱзе jоголып калды. Бу нениҥ учун онойдо бергенин билер-оҥдоор кижи jок. «Алтайдыҥ Чолмоны» газетте куран айдыҥ учында «Протон» деп ракета ак-айаска учар, ол орбитага 2 спутник jетирер, цифровой телекӧрӱлтеде 32 канал болор деген jетирӱ болгон эди. Jе эмдиге jетире…

Подробнее

Албаты амыр-энчӱ, мал ардак турза…

Ӱлӱрген айдыҥ учкары Чуйдыҥ jолынаҥ он эки километрде турган jараш, jакшынак jуртта солун байрам ӧдӱп jадарда, амадап барып кӧрдим. Айттыру да келген. Мында jурттыҥ клубыныҥ 80 jылына, онойдо ок «Мечин» деп jарлу jайаан ӧмӧликтиҥ беш jылына, jарлу артист Г. И. Товаровтыҥ 60 jажына учурлалган jаан байрам бийик кеминде тӧзӧмӧлдӱ ӧтти. Ыраактаҥ-jууктаҥ амадап келген айылчыларды, jерлештерин клубтыҥ jааны С. Н. Катышева уткып, быйанду сӧстӧрин айдып, грамоталарды, кереес сыйларды табыштырды. Олордыҥ тоозында иштиҥ ветерандары, узак ӧйгӧ иштеген А. М. Деев, Б. К. Ептеев, Е. К. Ептеева, М. А. Санакова, Е. У. Шабыкова,…

Подробнее